Tari amende

Sar e Romnja kerde piri organizacija ande amare thana

Anglnue ramposraipa andar e organizacija e Romnjangi ande akala thana kerde si ande 1920 berša kana ande romami mahala Čair ando Niš si kerdino angluno biformalno džuvljikano gilipasko amalipe. E Romnja, save sasa averčhande berša, gilabade ande forura ande Jugoslavija anglal e Roma thaj e Gadže.

Itakaj kaj nar ramosaripa save goda vakaren, pinžardo si kaj e Romnja sasa ande antifašistikano maripe, sar vi ande antifašistikano pokreti e džuvljango (AFDŽ).

Katar 60-ti berša keren pe folklorni romane amalipa ande sasti Jugoslavija thaj e Romnja sasa akativni ande lende, numa ni goda naj ramosardo. Ande folklorni kidipa e murša sasa dikhle, a e džuvlja sasa godola save khelde, itakaj kaj sasa len importantno rola ande organizacioni buta.

Ane injradešti berša ande Srbija, kana sasa o maripe thaj mudaripe, ando sasto nacionalizmo thaj mizogonija, zurarel pe nevi zor pala džuvljikano maripe. E ideja katar džuvljikane manušikane hakaja savi kerde e aktivistkinje ande romano, džuvljikano thaj ternengo pokreti lija nevi dimenzija. O romano džuvljikano aktivizmo kerda te dikhen pe e marginalizujime kidipa, sar vi e diskriminacija savi kerel pe sajekh opromos e Romnja. Akalesa ando svatalo pala manušikane hakaja thol pe vi o svato „diskriminacija pe duj riga“.

O svato diskriminacija pe duj riga vakarel kaj e Romnja si diskriminišime godolese kaj si džuvlja, thaj vi godlese kaj si ande marginalizujime minoritotoso kidipe. Sigo sasa claro kaj akava termino trubul te avel arlisardo svatosa “e diskriminacija pe majbut riga” vol “intersekcionalnost”. Gaja vakarel pe kaj e diskriminacija kerel pe pe vadži majbut fundura, sar kaj si e klasa, seksualno orijentacija, religija, sastipe, thaj gaja majdur.

Keripe katar Romano džuvljikano netvorko

Ande 1997. Berš ando Niš si kerdino kidipe e džuvljango Ženski prostor (Džuvljikano than) savi pindžarda kaj ande sa majdikhlo civilno sektori, a majbut ande džuvljikano, naj gndo andar e e diskriminacija savi kerel pe pe majbut riga thaj problema e Romnjangi. Ande goda vakti, ando Beograd kerdino si Romano džuvljikano centro Bibija, savake aktivistkinje den ande romane mahale ando foro, a thampal vi ande aver thana. Ande 2000. Berš romane aktivsta thaj aktivistkinje andar o Kragujevco, save but berša keren buti pala o statuso e Romnego, keren Romano informativno centro thaj vi programo savo si pala e Romja. Kerel pe vi organizacija Terne rodine Roma andar e Vojvdina. Vona majanglal sasa ande Stara Pazova, a thampal džan ando Žabalj, a e aktivstiknje andar akaja organizacija keren programa pala e džuvlja. Kerel pe vi e organizacija Amarilis ando Novi Sad pala loćharipe Romnjange, Aškalijenge thaj pala Egipćanke; Humanitarno kidipe e Romnego, Niš, ssavo kerel distribucija pala humanitarno loćharipe thaj lengo reslipe si zuralipe čhavorengo, ternengo thaj džuvljango; kidipe Sastipe ando Vranje savo kerel buti pala o sastipe e Romnjango. Kerdino si vi Dukat (Galbeno) ando Kruševac, Cenro pala e terne ando Valjevo thaj Unija katar e romane studenta andar o Novi Sad.

Itakaj kaj e ideja pala o netvorko si katar o agor ande injardešti berša, amaro angluno kidipe sar Netvorko si kerdino ando 2. thaj 3. Decembro ande 2004. berš. Gothe, ande organizacija savi kerda o Romano džuvljikano centro ando Beograd, sasa kerdino bešipe pala o Romano džuvljikano netvorko. 14 aktivistikinje andar romane džuvljikane thaj romane organizacije, saven sasa programa, kerde framo pala strategijako plano pala e buti savi ka kerel o Netvorko thaj sar ka loćharen maškar peste dijipe e Romnjango ande Dekada pala inkluzija e Romengi.

osnivanjeAngluno bešipe katar o Romano džuvljikano bešipe ande 2004.berš

Netvorko avdive

Nesave katar godola save kerde o Netvorko naj aktivni avdive. Nesave arlisarde alav thaj e struktura. Numa, pala nesave berša o gendo kaar e aktivistkinje, romane džuvljikane organizacije thaj inicijative barilo but drom. Ande Netvorko avdive si 25 organizacije thaj inicijative save keren buti ande Srbija. O gendo sajekh barol godolese kaj si neve aktivistkinje save si amence thaj keren buti pala gender thaj minoritorenge teme, sar vi lengo kros katinge, aven pe politikani agenda.

Ande Romano džuvljikano netvorko si vi telal netvorka ande save si e aktivistkinje ando regiono, sar kaj si: Džuvljikano romano netvorko andar e Vojvodina, Netvorko andar o Banato, Netvorko andar e južno Srbija „Jekhtane šaj“, e Romnja Beograd. .

Maras amen pala sistemski keripa andar e problema save si e Romnjan. Pala lijpe katar džuvljikane manušikane hakaja. Pala o sikavipe, buti thaj ekonomikano zuralipe. Pala majlačho sastipe, opromos maripe ande familija thaj trafikingo e džuvljango thaj e čhavorengo. Kamas te Romnja den ando civilno thaj privatno trajo, bararipe e kulturako thaj vadži but goda so si fundo pala manušikane hakaja thaj paćavipe.

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *